با توجه به مشکلات زیست محیطی و تخریب بیش از حد منابع موجود و کمبود منابع و عدم آشنایی و آگاهی کامل با روشهای اجرای بانکداری سبز در بانکها که منجر به افزایش ریسک و احتمال شکست خوردن پروژههای بانکها میشود، بانکداری سبز مزیت پنهانی دارد که فقط در سطح کلان احساس میشود و آن صرفهجویی در مصرف کاغذ است. این صرفه جویی از دو بعد قابل بررسی است؛ نخست آن که بانکداری سبزسبب کاهش مصرف کاغذهایی میشودکه به عنوان فیش ،درچندنسخه درشعب تنظیم میشوند. از سوی دیگر، رشد و توسعه بانکداری سبز میتواند همراه با تبادل مجازی پول باعث کاهش نیاز جامعه به اسکناسهای کاغذی و پول فیزیکی شود. لذا از این رو هدف از نگارش پژوهش حاضر ، شناسایی و رتبه بندی موانع موجود در راستای اجرا و پیادهسازی بانکداری سبز به منظور کاهش اتلاف منابع موجود و تخریب محیط بانکی است.
وحید رشید
شعبه پاکنژاد
مقدمه
امروزه بهبود و حفاظت از محیط زیست به خط مشی تمام فعالیتها و رفتارها در بیشتر سازمانها و ارگانهاتبدیل شده است. افزایش اگاهی مردم در زمینه کاهش نقش آنها در تخریب محیط زیست، سوق دهی سرمایهگذاریها به حمایت از صنایع و کسب و کارهایی در زمینه حفاظت از محیط زیست و از همه مهمتر، ذخیرهسازی منابع طبیعی برای نسلهای آینده، مردم و دولتها را به سمت ایجاد و ارائه خدمات، محصولات و استراتژیهای سبز سوق داده است. بانکها از جمله صنایع پیشرو، با آگاهی از تاثیرات منفی خود ، بر محیط زیست، با ایجاد تمهیداتی مناسب در این راستا به سمت بانکداری سبز حرکت کردهاند.
هر کدام از ما ، حتی اگر فقط یک بار از خدمات بانکداری الکترونیکی استفاده کرده باشیم، این نکته را به خوبی دریافتهایم که این نوع از بانکداری سبب صرفه جویی در وقت و هزینه افراد میشود. اما بانکداری الکترونیکی مزیت پنهانی دارد که فقط در سطح کلان احساس میشود و آن صرفه جویی در مصرف کاغذ است. این صرفه جویی از دو بعد قابل بررسی است .
نخست آنکهبانکداری الکترونیکی سبب کاهش مصرف کاغذهاییمیشودکه به عنوان فیش، در چند نسخه در شعب تنظیم میشوند. از سوی دیگر، رشد و توسعه بانکداری الکترونیکی همراه با تبادل مجازی پول باعث کاهش نیاز جامعه به چاپ اسکناس های کاغذی و پول فیزیکی خواهد شد.
امروزه بانکداری بدون کاغذ یا بانکداری سبز در جهان طرفداران زیادی داشته و یکی از اهداف اخلاقی و اجتماعی بانکهای بزرگ جهان انجام همه امور بانکی بدون کاغذ است. از سوی دیگر عبارت بانکداری سبز” به طور عام هر نوع فعالیت بانکها در جهت حفظ محیط زیست را شامل میشود، بنابراین بانکهای سبز جهان به طور عمده در بخش محیط زیست نیز سرمایه گذاری می کنند. بانکهای سبز مقررات زیست محیطی خاصی را برای سازمان خود تعریف کرده و آن را رعایت می کنند. برای مثال ساختمان این بانکها از نقطه نظر مصرف انرژی ، یک ساختمان سبز ( دوستدار محیط زیست ) محسوب میشوند.
به علاوه ، بانکهایی که توانسته اند خدمات خـود را به صورت الکترونیکی ارائه دهند، از ارائه سایـر خدمات زیست محیطـی نیز غافل نشده اند بانک“ولزفارگو”درایالت متحده،کارتهای خریدی رابرای مشتریان طرفدارمحیط زیست این بانک صادرکرده تاعلاقمندان به محیط زیست بتوانند خرید بذر گل، خاک باغچه و از این دست را به وسیله چنین کارتی انجام دهند.البته بانکداری سبز یک معامله برنده –برنده برای تمام طرفهای مرتبط بااین قضیه است . ازیکسومشتریان بانک باخدمات الکترونیکی می تواننددراسرع وقت وباکمترین هزینه امور بانکی خود را انجام دهند.
از سوی دیگر، بانکها علاوه بر صرفه جویی در وقت نیروی انسانی وکاغذمیتوانند مشتریان جدیدی راکه طرفدار محیط زیست هستندواین روزهاتعدادشان درجهان روبه افزایش است،به سوی بانک سبزجلب کنند. اخیراًیک مطالعه درایالت متحده نشان داد 57 درصد مشتریان بانک ها طرفدار محیط زیست بوده و با سپرده گذاری در بانک های سبز موافق هستند. بر این اساس، نزدیک به یک سوم مشتریانی که امور بانکی کاغذی را کنار گذاشته و به بانکداری الکترونیکی روی آورده اند ، انگیزه ای به جز حفظ محیط زیست نداشته اند. این در حالی است که نظرسنجی مشابهی که سه سال پیش از مشتریان بانک ها انجام شد ، نشان داد تنها 21 درصد آنها با چنین انگیزه ای به سوی بانکداری الکترونیکی گرویده اند.همچنین بانکداری بدون کاغذ علاوه بر حفظ محیط زیست ، سبب کاهش سرقت و جعل نیز می شود و این از جمله دیگر دلایلی است که مشتریان را به سوی بانکداری الکترونیکی سوق می دهد. ناگفته پیدا است زمانی که شما پشت رایانه شخصی خود به کنترل حسابها ، پرداخت صورتحساب و انتقال وجوه مشغول هستید، از دزدی از پیشخوان بانک و انتظار سارقان در بیرون از شعبه خبری نیست.
به هر حال بانکداری بدون کاغذ و در مرحله پیشرفته آن ، بانکداری سبز این روزها به یکی از جدیدترین روندهای بانکداری در جهان تبدیل شده است. به نظر می رسد در شرایطی که چاپ اسکناس در کشور به 1/4 میلیارد قطعه در سال رسیده و از سوی دیگر تبلیغات وسیع امابی نتیجه ای برای استفاده مردم از خدمات بانکداری الکترونیکی در کشور انجام میشود، جلب توجه هموطنان به آثار مثبت زیست محیطی بانکداری الکترونیکی ، سبب ایجاد انگیزه در آنان برای استفاده از این خدمات خواهد شد.
بیان مساله
امروزه بانکهادرهرکشوری به عنوان یکی ازحلقه های مهم زنجیره امورمالی،جایگاه با اهمیتی دراقتصاددارند. فضای رقابتی دراقتصادجهانی ،بانکهارابه سمتی میبردتاازابزارها وشیوههایمختلفی برای توسعه کمی وکیفی بازارخودبهره ببرند . بانکهابایدراههایی بیابند که بتواننداستراتژی متمایزی رانسبت به دیگران برای ارائه خدمات به مشتریان اتخاذکنند. یک روش مهم وکلیدی برای ایجادتمایزویک جایگاه رقابتی ،استفاده ازدیدگاه بانکداری سبزدر راستای تحکیم بازاررقابتی ( تحقق مزیت رقابت یپایدار)است.
چند دهه است که کسب و کارها متوجه شده اند که ذینفعان آنها تنها مشتریان ؛ سهامداران و کارکنانشان نیستند. هر نیاز و خواسته ای که به دنبال پاسخگویی آن هستند بر جامعه و محیط زیست اثرات خاص خود را دارد ، بنابراین باید به آن توجه داشت . بدین ترتیب با توسعه ظرفیتهای فکری و مدیریتی در عرصه کسب و کارها و از سوی دیگر با اهمیت یافتن مسائل اخلاقی که ناشی از فشار رقابت ، خواست مشتریان، جامعه و فشارهای دولتها است ، کسب و کارها امروزه نسبت به مسائل پیرامون خود دقیق ، حساس و مسئولیت پذیرتر شده اند.
پس اولین زمینه تغییرات ، مربوط به نگرش و بینش ما از محیط زندگی است که هر روز بیش از گذشته در معرض آسیب و نابودی است . بر همین اصل و بر مبنای توسعه دانش و ارتباطات ، جامعه ایرانی نیز به این مهم توجه نشان داده و رفته رفته نسبت به مسائل محیطی آشناتر و حساس تر شده است .هر کسب و کاری به دنبال مزیتهای رقابتی است و پرداختن به کسب و کار سبز به دلایل ویژگیهای آن امروزه یکی از فرصتهای کسب مزیتهای رقابتی به شمار می رود .
یک بانک سبز اهداف ، سیاستها و خط مشی ها ، ارزش ها ، کارکنان ، محیط کار ، محصولات و خدمات ، فعالیتهای پیشبردی ، روابط ، تکنولوژی ، فرهنگ سازمانی ، شاخص های ارزیابی ، پشتیبانی ، قیمت گذاری ، کیفیت و .... سبز دارد . بدین ترتیب بانکها در بعد داخلی ، فعالیتهای بسیاری را در راستای استراتژیهای کلی سبز بودن رعایت میکنند . آنها در انتخاب بازار هدف به سبز بودن بازار و مشتریان ، ارایه خدمات و محصولات سبز اهمیت می دهند ، فعالیتهای بانکداری الکترونیک را از این منظر نیز می نگرند ، کارکنانشان رابرای پیگیری اهداف سبز آموزش می دهند و از فعالیتهای گروهی، انجمنها و ابتکارات آنها پشتیبانی میکنند،آنها همچنین به دنبال استفاده از تکنولوژیهایی هستند که ساختمان و شعب آنها را سبز نگه دارد .
و در ادامه
ضرورت انجام بانکداری سبز در ایران ، هدف ما از این پژوهش را توضیح خواهیم داد و آشنایی با اصطلاحات و تعاریف عملیاتی بانکداری سبز و عوامل اثرگذار بانکداری سبز را توضیح می دهیم
ضرورت بانکداری سبز
بررسی عوامل موثر بر بانکداری سبز نشان می دهند که اگر بخواهیم به روندی بلند مدت و ثابت در بازار رقابتی بانک ها دست یابیم، ناچاریم در بازارهای جهانی حضور داشته باشیم.
نظرات:
